Copy
View this email in your browser
CowNews 28: จดหมายโคนม
ปีที่2 ฉบับที่ 28
วันที่ 5 พฤษภาคม 2564
กินอาหารหยาบให้มากขึ้นได้อย่างไร
         เมื่อโคนมต้องให้น้ำนมสูงขึ้นสัดส่วนการกินอาหารหยาบมักลดลง เพื่อให้โคได้รับพลังงานโปรตีนเพียงพอโคต้องได้กินเยื่อใยในรูป NDF ที่มาจากอาหารหยาบ 1% ของน้ำหนักตัว อย่างไรก็ตามโคมักมีปัญหากินเยื่อใยได้ไม่เพียงพอเนื่องจากความจุกระเพาะเต็มและจากอาหารหยาบมีค่า NDF ที่สูงเกิน ข้าวโพดหมักมีโปรตีนพลังงานสูงและมีค่า NDF ต่ำจึงมีคุณภาพสูงกว่าเมื่อเทียบกับหญ้าเนเปียร์ที่มีโปรตีนพลังงานต่ำแต่มีค่า NDF สูง จึงทำให้เป็นข้อจำกัดการกินของโค
     หากจะกินเนเปียร์มากขึ้นจะทำอย่างไร? ก่อนอื่นต้องเปลี่ยนกรอบคิดวิธีการตัดหญ้า หญ้าควรตัดที่ NDF 50-60% ตัดหญ้าอ่อนแทนการตัดหญ้าแก่ ค่า NDF ที่สูงเกิน 60% จะทำให้ค่าการย่อยได้และพลังงานของหญ้าลดลงมาก ส่วนพืชตระกูลถั่วให้ตัดที่ NDF 40-45%
      การจัดให้กินอาหารหยาบเพิ่มจึงต้องทราบปริมาณการกินได้ต่อวันและเลี้ยงโดยใช้หญ้าหรือข้าวโพดหมักคุณภาพสูงเท่านั้น เป็นไปได้ยากที่จะให้อาหารหยาบคุณภาพต่ำหรือหญ้าแก่แล้วโคนมจะกินอาหารได้สูงขึ้น
ป้องกันโรคกระเพาะพลิก
          ในโคนมปกติกระเพาะจริง (abomasum) จะอยู่ในตำแหน่งล่างสุดในช่องท้อง  เมื่อมีแก๊สสะสมในกระเพาะจริงมากจึงทำให้กระเพาะลอยตัวขึ้นข้างบนได้ ทั้งทางช่องท้องซ้ายหรือขวา ส่วนมากแล้วมักจะลอยตัวทางซ้ายของโค แต่หากเกิดทางขวาโคจะมีโอกาสทรุดและตายได้เร็ว โรคนี้มักเกิดในช่วงเดือนแรกหลังคลอด มีสาเหตุจากพันธุกรรมน้อย (h225%)  ส่วนใหญ่เกิดจากให้อาหารไม่ถูกต้อง โคที่มีปัญหานี้มักเป็นโรคคีโตซีสมาก่อน (subclinical ketosis)  การเกิดภาวะคลอดยาก แท้ง รกค้าง มดลูกอักเสบ ไข้น้ำนมหรืออาการเจ็บป่วยหลังคลอดใหม่อื่นๆจะเป็นสาเหตุโน้มนำให้เกิดปัญหากระเพาะพลิกตามมาได้ เพราะเมื่อป่วยโคจะกินอาหารได้น้อยลงทำให้ต้องใช้พลังงานที่สะสมในร่างกายแทนรวมทั้งโคมีการเคลื่อนไหวน้อยลง 
        สัญณาณที่บ่งบอกโรค คือ กินน้อย น้ำนมลด ผอมลงเร็ว เมื่อโคเป็นปัญหานี้จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดเท่านั้นจึงหายได้ ดังนั้นการป้องกันจึงสำคัญกว่า 
       การจัดการโคและอาหารโคทั้งก่อนและหลังคลอด 30 วัน เพื่อให้โคมีคะแนนร่างกายก่อนคลอด 3.2-3.5 ร่วมกับให้กินอาหารผสมในช่วงรอยต่อนี้ โดย 1-2 สัปดาห์ก่อนคลอดให้ผสมอาหารสูตรโคดรายกับสูตรโครีดนม หรือให้อาหารโคดรายช่วงเช้าและโครีดช่วงบ่ายเพื่อให้โคดรายได้มีโอกาสปรับตัวในด้านการกินอาหาร หากโคผอมหรือคลอดใหม่การให้โพรไพลีนไกลคอลหรือกรีเซอรอลละลายในน้ำอุ่นให้กินทางปากจะช่วยป้องกันได้

 
 การดูแลลูกโคแบบประณีต
          หากอัตราการตายลูกโคก่อนหย่านมเกิน 3 % ต่อเดือน บ่งบอกว่ามีปัญหาในระบบเลี้ยงลูกโค ลูกโคต้องมีการดูแลให้ใกล้ชิดมากขึ้น โดยมี 3 คำถาม กินน้ำนมเหลืองอย่างไร? กินนมมากท้องเสียไหม? เลี้ยงอย่างไร? เริ่มจากลูกโคต้องกินน้ำนมเหลืองทันทีให้ได้ 2 กก. ภายใน 2 ชั่วโมง ใน 5 สัปดาห์แรกลูกโคควรอยู่บนกรงเดี่ยวโดยให้กินนมสด 7-10% น้ำหนักตัว หรือให้อัตราส่วนนมผง 1 ต่อ 0.5 อาหารข้นแห้ง เมื่อกินได้ระดับนี้จึงค่อยลดปริมาณน้ำนม ลูกโคจึงจะหันมากินอาหารข้นแห้งมากขึ้น โดยในช่วงก่อนหย่านมห้ามให้อาหารหมักอาหารเปียกทุกชนิดเพราะลูกโคจะท้องเสียถึงตายได้ เมื่อกินอาหารข้นแห้งได้ 1 กก.ต่อวันจนนิ่งดีแล้วจึงหย่านมได้ และนำมาเลี้ยงแบบกรงรวมได้
          ลูกโคท้องร่วงเกิดได้จากหลายสาเหตุ จึงควรป้องกันให้ดี ประการแรกลูกโคเกิดใหม่ต้องเลี้ยงแยกทันที ห้ามสัมผัสกับลูกโคอื่น ต้องเลี้ยงอยู่ในที่แห้งสะอาด พื้นได้รับการฆ่าเชื้อก่อนนำลูกโคเข้าใหม่  ขวดนมและถังนมต้องมีการล้างฆ่าเชื้อทันที ภายใน30นาทีที่ใช้เสร็จ ห้ามปล่อยทิ้งไว้ในกรงลูกโค  
        นมผงลูกโคควรมีโปรตีน 26-30% และทำจากโปรตีนนม เช่น นมผงขาดมันเนย (skim milk)  หางเนยผง (whey protein) เป็นหลัก ที่สำคัญเมื่อให้กินนมเสร็จต้องวางถังน้ำสะอาดและถังอาหารข้นไว้ให้ลูกโคได้กินอิสระตลอดเวลา การกินนมมากอาจไม่ได้ทำให้ท้องเสีย แต่ชนิดนมผงที่ใช้กับวิธีเตรียมนมเทียมมีส่วนทำให้ท้องเสียได้มากกว่า
        
เลี้ยงโครีดนมสาวแยกคอกดีกว่า
          ทุกวันนี้โคสาวมีพันธุกรรมที่ให้น้ำนมมากขึ้น จึงต้องมีการจัดการดูแลที่ดีขึ้นกว่าเดิมเพื่อลดปัญหาการคัดทิ้งออกจากฝูงเร็ว แนวคิดสมัยใหม่จึงจำเป็นต้องจัดให้มีคอกเฉพาะ เพื่อแบ่งฝูงโคนมรีดนมสาวแยกออกมาเลี้ยงเป็นพิเศษหรืออย่างน้อย 3 เดือนแรก ทั้งนี้เพราะโคสาวให้น้ำนมปีแรกจะมีขนาดลำตัวและน้ำหนักตัวที่น้อยกว่าโคนาง มีการชนกันและการถูกกีดกันไม่ให้เข้ากินอาหารจากโคนางเพราะโคสาวมีฐานะทางสังคมต่ำกว่าโคนางที่มีลำตัวใหญ่กว่า ทำให้โคสาวไม่ได้กินอาหารเพียงพอหรือกินได้น้อยจนอาจทำให้มีปัญหาสุขภาพและน้ำนมต่ำ
          การกั้นคอกแยกเลี้ยงเฉพาะกลุ่มโคให้น้ำนมปีแรกอย่างเดียวจึงเป็นทางออกที่ดีสุดและให้ผลดีมีประสิทธิภาพสูงสุด
 
CowNews:อ่านข่าวโคนม เข้มด้วยสาระ กดสมัคร(Subscribe) รับข่าวฟรีก่อนใคร
https://mailchi.mp/72011a04d254/free-e-newsletter
CowTalk:ฟังเสียงโคนม ชัดเจนทุกที่ ฟังที่นี่ https://anchor.fm/virote-pattarajinda
สนใจโฆษณาติดต่อที่ Virotekku@gmail.com
หรือไลน์ QR 
เสนอแนะ/สอบถามที่ Email: virotekku@gmail.com
ข้อเขียนในจดหมายโคนมเป็นการนำเสนอข้อมูลที่อิสระ โปรดใช้ดุลพินิจในการรับข่าว






This email was sent to farminpleangoffice@gmail.com
why did I get this?    unsubscribe from this list    update subscription preferences
ศ.ดร.วิโรจน์ และ สพ.ญ.วิภาพร ภัทรจินดา · 75/100 · ซ.วีระวรรณ ถ.หน้าเมือง · เมือง, ขอนแก่น 40000 · Thailand