Copy

 

                   

Monthly Export Report  15



































Feb 2016 

Το  ερευνητικό «Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών» (ΙΕΕΣ) ιδρύθηκε το 1990 από τον Σύνδεσμο Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος – ΣΕΒΕ.
Ο ΣΕΒΕ που το 2015 έκλεισε τα 40 χρόνια από την ίδρυση του (1975), αποτελεί σήμερα τον μεγαλύτερο σύνδεσμο επιχειρήσεων με διεθνή δραστηριότητα και το σημαντικότερο εκφραστή της εξωστρέφειας στην Ελλάδα. Αριθμεί πάνω από 600 μέλη από όλη την ελληνική επικράτεια και από όλους τους κλάδους δραστηριότητας.

 
 



Σχόλιο του Προέδρου του ΣΕΒΕ, Δρ. Κυριάκου Λουφάκη για το σημαντικό ρόλο της ενσωμάτωσης των αλυσίδων αξίας στο ελληνικό αναπτυξιακό μοντέλο

Οι επιδόσεις των ελληνικών εξαγωγών για το 2015
 


Εξελίξεις στις διεθνείς αγορές: Highlights

Η επίδραση της πτώσης των διεθνών τιμών πετρελαίου στην ελληνική οικονομία



Αρνητική κατά 2,1% τον Ιανουάριο 2016 η καθαρή ροή χρηματοδότησης προς τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΤτΕ
 

 



Σχόλιο του Πρόεδρου του ΣΕΒΕ, Δρ. Κυριάκου Λουφάκη για το σημαντικό ρόλο της ενσωμάτωσης των αλυσίδων αξίας στο ελληνικό αναπτυξιακό μοντέλο


"Η διεθνής οικονομική ύφεση ανέδειξε τις παγκόσμιες προεκτάσεις που μπορεί να λάβει και ειδικότερα στην περίπτωση της δικής μας οικογένειας, της Ευρωπαϊκής, ανέδειξε και ένα ιδιαίτερα έντονο εσωτερικό πρόβλημα. Το πρόβλημα της ανταγωνιστικότητας μεταξύ ευρωπαϊκού Βορρά και ευρωπαϊκού Νότου, τη διαφορά νοοτροπίας μεταξύ των δύο αυτών πόλων, αλλά και την αδυναμία της μεταξύ τους προσαρμογής. Στον πυρήνα αυτής της σύγκρουσης βρέθηκε και συνεχίζει να βρίσκεται η Ελλάδα.
 
Στο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον υπάρχει ανακατάταξη των προτεραιοτήτων σχετικά με το τι διαμορφώνει και επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα μιας οικονομίας, αναδεικνύοντας τον ανθρώπινο παράγοντα και την ικανότητά του να απορροφήσει τις τεχνολογίες που απαιτούνται, αλλά και την ικανότητα των ΜΜΕ να ενσωματωθούν στις αλυσίδες αξίας.
 
Tο βασικό κριτήριο πλέον για την επιβίωση μιας χώρας γίνεται η διατήρηση του βιοτικού επιπέδου που της επιτρέπει να στηρίζει την ευημερία της. Στην Ελλάδα ανταγωνιστικότητα σημαίνει λιτότητα, περικοπή μισθών, αυξήσεις φόρων και εισφορών κλπ. Ανταγωνιστικότητα με τον απλούστερο ορισμό είναι να παράγεις κάτι με καλύτερους όρους από μια άλλη χώρα.
 
Το ότι η χώρα μας έχει αποβιομηχανιστεί τις τελευταίες δεκαετίες είναι δυστυχώς γεγονός και υπό τις υφιστάμενες οικονομικές συνθήκες είναι σχεδόν αδύνατον -ειδικά χωρίς ισχυρή χρηματοδότηση- να μπορέσει να αναπτύξει σε βραχυπρόθεσμο ή μεσοπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα νέο παραγωγικό ιστό και βιοτεχνική ή βιομηχανική βάση.
 
Η χώρα θα πρέπει πλέον να επενδύσει στη δημιουργία αλυσίδων αξίας με διεθνή προσανατολισμό. Πρέπει να κατανοήσουμε ότι σήμερα ζούμε στην εποχή της 4ης βιομηχανικής επανάστασης, γνωστή και ως  «internet of things» και καμιά χώρα δεν θα βγει από την κρίση αν δεν καταφέρει να βρει τη θέση της στην παγκόσμια αλυσίδα αξιών.
 
Πρέπει λοιπόν, δεδομένων των συνθηκών στο εγχώριο, αλλά κυρίως στο διεθνές περιβάλλον να εστιάσουμε στην ανάπτυξη αλυσίδων αξίας και στη δημιουργία καινοτομίας με διεθνή προσανατολισμό, εκμεταλλευόμενοι τους τομείς στους οποίους έχουμε ή μπορούμε να αναπτύξουμε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Τέτοιος τομέας είναι η έρευνα και ανάπτυξη (R&D), καθώς διαθέτουμε άφθονο και άριστο εξειδικευμένο και καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό, ενώ ένας άλλος τομέας είναι η διαδικασία της συναρμολόγησης (assembly) προϊόντων, αλλά και η αποθήκευση και διανομή τους στις διεθνείς αγορές μέσω σύγχρονων, ολοκληρωμένων υπηρεσιών  logistics, λόγω του εξαιρετικού γεωγραφικού σημείου της χώρας μας.
 
Είναι γεγονός ότι σήμερα, για το μεγαλύτερο μέρος των προϊόντων τα οποία παράγονται και εμπορεύονται διεθνώς, οι ενσωματωμένες υπηρεσίες μέσα στην αξία του προϊόντος είναι μεγαλύτερες από τη βιομηχανική παραγωγή.
 
Η ενσωμάτωση και η αναβάθμιση της χώρας μέσα σε αυτές τις αλυσίδες αξίας είναι αναγκαία συνθήκη για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και την ανάκτηση της εμπιστοσύνης της χώρας μας διεθνώς."

   
 


Οι επιδόσεις των ελληνικών εξαγωγών για το 2015


Μέσα στην αρνητική συγκυρία ενός ενδεχόμενου GREXIT, της επιβολής των capital controls, των επανειλημμένων εκλογικών αναμετρήσεων, της μειωμένης αξιοπιστίας της χώρας μας διεθνώς, οι ελληνικές παραγωγικές και εξαγωγικές επιχειρήσεις απέδειξαν έμπρακτα ότι μπορούν και στα δύσκολα. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα προσωρινά στατιστικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι ελληνικές εξαγωγές (χωρίς πετρελαιοειδή) έκλεισαν με θετικό πρόσημο το 2015, σημειώνοντας αύξηση κατά 8,2% συγκριτικά με το 2014, μετά από μια τετραετία στασιμότητας. Σε αξία υπολογίζονται σε €18,3 δις. Η μεταβολή αυτή, σε συνδυασμό με την στασιμότητα στις εισαγωγές αγαθών (πλην καυσίμων), επέτρεψαν τη βελτίωση του εμπορικού ελλείμματος κατά 7,3% ή κατά €1,1 δις. Συμπεριλαμβανομένων των πετρελαιοειδών, οι εξαγωγές μας μειώθηκαν το 2015 κατά 5%, συγκριτικά με το 2014, λόγω της μεγάλης πτώσης των εξαγωγών καυσίμων κατά 27%.


Παρά την κάμψη του ρυθμού της ανόδου στις πωλήσεις μας στο εξωτερικό (χωρίς πετρελαιοειδή) που παρατηρήθηκε μετά την επιβολή των κεφαλαιακών ελέγχων τον Ιούλιο 2015 (τον Οκτώβριο και Νοέμβριο 2015 οι εξαγωγές μας σε σχέση με ένα χρόνο πριν ήταν χαμηλότερες), τον Δεκέμβριο 2015 η αύξηση των εξαγωγών της χώρας δείχνει να επανακάμπτει, με άνοδο κατά +2,7% συγκριτικά με τον Δεκέμβριο 2014. Αυτό τελικά οδήγησε σε συνολική αύξηση των εξαγωγών μας (χωρίς πετρελαιοειδή) το 2015 σε σχέση με το 2014 κατά 8,2%.


Το 2015 όλοι οι βασικοί κλάδοι, πλην των πρώτων υλών κατέγραψαν ανοδικές τάσεις συγκριτικά με το προηγούμενο έτος. Πιο συγκεκριμένα, εντυπωσιακή για το 2015 είναι η αύξηση στις εξαγωγές λιπών και ελαίων, με προϊόν αιχμής το ελαιόλαδο, καθώς η αύξηση σε αξία ανήλθε σε σχεδόν μισό δις ευρώ και σε ποσοστιαία βάση ξεπέρασε το 120%, συγκριτικά με το 2014. Μάλιστα, οι εξαγωγές του κλάδου με την επίδοση του 2015, καταγράφουν ρεκόρ πενταετίας. Σε αξία εξίσου σημαντική είναι και η αύξηση εξαγωγών βιομηχανικών ειδών, η οποία ανήλθε σε €370 εκατ., καθώς των μηχανημάτων και υλικών μεταφορών (+14%). Οι υπόλοιποι κλάδοι που κινήθηκαν ανοδικά το 2015 ήταν τα ποτά & καπνά (+12%) και τα τρόφιμα & ζώα ζωντανά (+3,4%). 





 

Εξελίξεις στις Διεθνείς Αγορές: Highlights


 
  • Σε επίπεδα χαμηλότερα από το 3% θα παραμείνει ο ρυθμός ανάκαμψης της παγκόσμιας οικονομίας τα δύο επόμενα χρόνια, σύμφωνα  με την Euler Hermes
 
  • Στην Ευρωζώνη το πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών για το μήνα Δεκέμβριο  2015 μειώθηκε στα €25,5 δις. 
 
  • Oι εταιρικές επισφάλειες στην Ελλάδα αναμένεται να αυξηθούν κατά +5% το 2016, για ένατη συνεχόμενη χρονιά, μετά από μία αύξηση +10% το 2015.
 
  • Νέα υποχώρηση του δείκτη της ανεργίας στη Μεγάλη Βρετανία, ο οποίος ανήλθε στο 5,1%.
 
  • Στις ΗΠΑ η βιομηχανική παραγωγή του Ιανουαρίου 2016 αυξήθηκε 0,9%, ενώ ο πληθωρισμός διπλασιάστηκε από 0,7% σε 1,4%.
 
  • Στην Κίνα συνεχίζεται η μείωση των εμπορικών ροών, καθώς οι εξαγωγές Φεβρουαρίου κατέγραψαν μεγάλη πτώση κατά 25,4% συγκριτικά με το προηγούμενο έτος. Η πτώση αυτή αποτελεί τη μεγαλύτερη από τον Μάιο του 2009.
 

Η επίδραση της πτώσης των διεθνών τιμών πετρελαίου στην ελληνική οικονομία

 

Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου -από τον Ιούνιο του 2014- έχουν καταγράψει πτώση της τάξης του 70%. Η πτωτική αυτή τάση έχει επιπτώσεις σε πολλά επίπεδα για την παγκόσμια και την ελληνική οικονομία.

Στην
πρόσφατη ανάλυση της Stratfor σχετικά με τους κερδισμένους και τους χαμένους, επισημαίνεται ότι βασικός παράγοντας είναι το θέμα της επιβράδυνσης της κινεζικής οικονομίας – με φόβους για μείωση της ζήτησης. Παράλληλα, ο σχετικά ήπιος χειμώνας στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική έχει μειώσει την εποχιακή κατανάλωση φυσικού αερίου και πετρελαίου θέρμανσης, ενώ σύντομα αναμένεται να εισέλθει στην αγορά εκ νέου το ιρανικό πετρέλαιο, μετά την επίτευξη συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.  

Γενικότερα, οι χαμηλές τιμές αποτελούν σημαντική εξέλιξη για τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς είναι εισαγωγείς/ καταναλωτές. Εξαίρεση αποτελεί η Νορβηγία, βασική παραγωγός της ηπείρου, η οικονομία της οποίας αντιμετωπίζει επίσης προβλήματα, που οφείλονται σε σημαντικό βαθμό σε μείωση των επενδύσεων που σχετίζονται με τον πετρελαϊκό τομέα και τις ανάλογες δραστηριότητες στη χώρα.

Για την ελληνική οικονομία, εκ πρώτης όψεως, η πτώση των τιμών φαίνεται να είναι επωφελής, καθώς η ιδιωτική κατανάλωση για καύσιμα και άλλα παράγωγα πετρελαίου μειώνεται και άρα η αγοραστική δύναμη των καταναλωτών για άλλα προϊόντα ενισχύεται. Ωστόσο, το μεγαλύτερο όφελος έχουν οι παραγωγικές επιχειρήσεις της χώρας, καθώς ένα μεγάλο μέρος του λειτουργικού τους κόστους προέρχεται από την ενέργεια την οποία καταναλώνουν. Το όφελος είναι ακόμα μεγαλύτερο για τις επιχειρήσεις έντασης ενέργειας.
 
Βέβαια, πέρα από τις θετικές επιπτώσεις στην Ελλάδα και την Ευρωζώνη, έχουν επηρεαστεί έντονα οι επιδόσεις των χρηματαγορών, αλλά και οι ίδιες οι οικονομίες των πετρελαιοπαραγωγών χωρών.  Τα διεθνή χρηματιστήρια επηρεάζονται αρνητικά από τη μεγάλη πτώση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, καθώς οι εταιρίες του κλάδου ενέργειας καταγράφουν σημαντικές ζημιές. Επίσης, ο κίνδυνος να οδηγηθούν κάποιες από αυτές τις εταιρίες σε πτώχευση, εντείνουν διεθνώς την ανησυχία για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας.
 
Η μεγάλη μείωση των εσόδων από πετρέλαιο των πετρελαιοπαραγωγών χωρών τις αναγκάζει να κάνουν περικοπές στις δαπάνες τους και να υποτιμούν τα νομίσματά τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της αγοραστικής δύναμης και της ζήτησης αγαθών και υπηρεσιών από τις χώρες αυτές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ρωσία, η οποία αναγκάστηκε να οδηγηθεί σε υποτίμηση του ρουβλιού περιορίζοντας έντονα την αγοραστική δύναμη των Ρώσων, μειώνοντας την κατανάλωση και τις εισαγωγές τους, αλλά και την τουριστική ροή τους. 

Τέλος, σημειώνεται, ότι σύμφωνα με πηγές της ελληνικής ενεργειακής αγοράς, η εν λόγω κατάσταση ενδεχομένως να προκαλέσει προβλήματα όσον αφορά στις έρευνες στον τομέα των υδρογονανθράκων που είναι σε εξέλιξη (σε Κατάκολο και Ιωάννινα από την Energean Oil&Gas και από τα ΕΛΠΕ στον Πατραϊκό- όταν υπογράφτηκαν οι συμβάσεις οι τιμές βρίσκονταν άνω των 100 δολαρίων), δημιουργώντας προβληματισμούς και όσον αφορά στις έρευνες σε περιοχές που βρίσκονται υπό αξιολόγηση (Άρτα- Πρέβεζα, Αιτωλοακαρνανία και βορειοδυτική Πελοπόννησος), καθώς όταν υποβλήθηκαν οι σχετικές προσφορές, το πετρέλαιο βρισκόταν γύρω στα 65-70 δολάρια.

 

 

 

Αρνητική κατά 2,1% τον Ιανουάριο 2016 η καθαρή ροή χρηματοδότησης προς τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΤτΕ
 

Στο -2,1% διαμορφώθηκε τον Ιανουάριο o ετήσιος ρυθμός μεταβολής της συνολικής χρηματοδότησης του εγχώριου ιδιωτικού τομέα από -2,0% τον προηγούμενο μήνα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος.

Η μηνιαία καθαρή ροή της συνολικής χρηματοδότησης προς τον εγχώριο ιδιωτικό τομέα ήταν αρνητική κατά 512 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 210 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.
 

Χρηματοδότηση των επιχειρήσεων

Η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις, τον Ιανουάριο του 2016, ήταν αρνητική κατά 201 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 355 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής διαμορφώθηκε στο -1,4% έναντι -0,9% τον προηγούμενο μήνα. Ειδικότερα, ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων διαμορφώθηκε στο -1,6% τον Ιανουάριο του 2016, από -1,2% το Δεκέμβριο του 2015 και η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησής τους ήταν αρνητική κατά 10 εκατ. ευρώ, έναντι θετικής καθαρής ροής 411 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων διαμορφώθηκε στο 1,3% τον Ιανουάριο του 2016, από 3,2% τον προηγούμενο μήνα, ενώ η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησής τους ήταν αρνητική κατά 191 εκατ. ευρώ, έναντι αρνητικής καθαρής ροής 56 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.
 

Χρηματοδότηση των ελεύθερων επαγγελματιών, αγροτών και ατομικών επιχειρήσεων

Τον Ιανουάριο του 2016, η μηνιαία καθαρή ροή της χρηματοδότησης προς τους ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις ήταν αρνητική κατά 12 εκατ. ευρώ, έναντι αρνητικής καθαρής ροής 47 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής παρέμεινε αμετάβλητος στο -1,2%, έναντι του Δεκεμβρίου του 2015.


   
Τυχόν επισημάνσεις, παρατηρήσεις, σχόλια, ή προτάσεις βελτίωσης του "ΙΕΕΣ Monthly Export Report" μπορείτε να αποστείλετε με e-mail στο info@seve.gr
ΣΕΒΕ – Πλατεία Μοριχόβου 1, 546 25 Θεσσαλονίκη Τ.Θ. 10709, 541 10 Θεσσαλονίκη
Τ: 2310 535 333, F: 2310 543 232 e-mail: info@seve.gr, Internet: www.seve.gr