Copy
Pietas Online Nieuwsbrief
Bekijk deze email in browser

Nieuwsbrief Pietas Online

Nr. 10, januari 2020
Introductie
Pietas Online stond ook in 2018 op het netvlies van de trouwe bezoekers en van de producent. Een hartelijk welkom voor de nieuwe volgers!  Attendeer anderen op deze Nieuwsbrief of zend hem door. Zowel de teksten in Pietas als de studies in Pietas Studies werden aangevuld en verbeterd.
      Aan de productiezijde viel dit jaar opnieuw de grote variatie op van de nieuwe aanwinsten en van de collecties waarin ze werden aangetroffen. Sommige zeldzame uitgaven werden in buitenlandse collecties gevonden. Dit geeft tevens een indruk van de verspreiding van deze lectuur. Duitsland scoort hoog, maar ook Zweden, Hongarije, Zuid-Afrika en de Verenigde Staten vallen op. Meestal komen deze exemplaren uit het bezit van Nederlanders die zich ooit in die omgeving vestigden.
      Dichter bij huis bleek de Gereformeerde Bijbelstichting in Leerdam in het bezit te zijn van een convoluut met maar liefst 15 verschillende kleine publicaties die in de eerste helft van de achttiende eeuw werden gedrukt. Daaronder waren zeven meestal unieke losse preken van de predikant Kasparus Alardin. Ze waren ontleend aan zijn bekende bundel De geluksaligheyt van den weg der rechtveerdige, die vanaf 1692 herhaaldelijk verscheen bij de Amsterdamse uitgevers Gerardus en Jacobus Borstius. Kennelijk zag Jacobus er brood in om ook de losse preken op de markt te brengen. De uitgaven van Alardin zijn nu in de publieke Pietas te vinden.

Onderzoek puriteinse werken in het Nederlands
Het onderzoek naar de Nederlandse vertalingen van puriteinse vroomheids-geschriften uit de zeventiende eeuw ging onverminderd door. Met de 814 gevonden uitgaven en varianten is inmiddels het nodige gedaan. De kerngegevens van deze oogst zijn opgenomen in een Korte Titelcatalogus. Het voorwerk van al deze uitgaven is doorzocht om de motieven en de werkwijzen van de vele vertalers en uitgevers op te sporen en te benoemen. Er is een manier gevonden om de daadwerkelijke omvang van de productie van deze nijvere werkers beter te bepalen. Alle gevonden uitgaven zijn met de nodige aanvullingen in Pietas te vinden. Het merendeel is tevens digitaal beschikbaar.
      Dankzij magazijncatalogi uit 1638 en 1647 van de grote Amsterdamse boekhandelaar Hendrick Laurensz is er ook enig zicht gekomen op de prijzen van deze vertalingen. De gedrukte uitgaven werden toen gewoonlijk als ongebonden vellen bewaard tot er een koper kwam. Dat kon lang duren. De boekhandelaar Andries van Damme bood bijvoorbeeld in 1699 nog exemplaren aan van Alle de werken van William Perkins die in de jaren 1659-1663 werden gedrukt! De resultaten van dit onderzoek worden nog gepubliceerd.

Pietas Online
Het publieke gedeelte van Pietas is gegroeid tot 7892 beschrijvingen! Circa 150 uitgaven zijn nu voor het eerst aanwezig. Ik stip enige punten aan. Gezien de voortdurende belangstelling voor Jonathan Edwards zijn de beschrijvingen van zijn werk aangevuld. Vrijwel alle uitgaven van Edwards uit de 18e en 19e eeuw worden nu ook digitaal aangeboden. De moderne uitgaven zijn nog niet compleet aanwezig. Mail mij uw aanvullingen.
      In het onderzoek is al meermalen aandacht besteed aan de Dordtse koopman Johan Hofman (1666-1735) die vanaf 1700 menige stichtelijke publicatie verzorgde. Voor het werk van bekende Nederlandse piëtisten als Jodocus van Lodensteyn en Wilhelmus à Brakel maakte hij gebruik van de in handschrift circulerende preken. Hofman was ook gegrepen door de preken van puriteinse predikanten. Soms waren het preken die hij zelf aanhoorde. Hij kwam veel in Engeland. Het is inmiddels bekend dat Hofman zeer vrij met de teksten omging. Zozeer dat verwanten van de reeds overleden Nederlandse auteurs ze niet erkenden als het eigen werk van degene aan wie ze werden toegeschreven. Hierop is reeds gewezen door L.F. Groenendijk en recent verscheen een degelijk onderzoek naar de preken van Brakel door M. Muis. Ik verwacht dat het werk van Van Lodensteyn ook niet ongeschonden is gepubliceerd. Via Pietas zijn nu bijna 80 uitgaven van Hofman toegankelijk. Daarvan zijn er 54 ook digitaal beschikbaar. Lees verder …
      In de derde plaats wordt hier de aandacht gevestigd op het werk van de Rotterdamse predikant Abraham Hellenbroek. Het SSNR-congres van 2019 was aan hem gewijd. Zijn leven en werk werd van diverse kanten belicht. Lees  verder …  In aansluiting daarop is het grootste gedeelte van zijn werk beschreven en vanaf heden via Pietas toegankelijk. Het gaat totaal om 136 uitgaven. In de achttiende eeuw domineerde zijn vierdelige werk over de profetieën van Jesaja. Het werd zesmaal gedrukt en is nu grotendeels digitaal beschikbaar. De vele uitgaven van zijn catechetische werk en de bewerkingen van anderen zijn nog niet toegankelijk.
      Het bestand Pietas Studies – de bibliografie van de secundaire literatuur over de Nadere Reformatie en het gereformeerde piëtisme – is bijgewerkt met de nieuwste literatuur uit de laatste jaren met hier en daar met een oudere aanvulling. In deze bibliografie worden nu 2580 publicaties aangeboden. Attendering op ontbrekende studies wordt op prijs gesteld.



Pietas Online is kostbaar
Pietas Online is kostbaar. Vrijwel alle arbeid wordt om niet verricht, maar er is ook technisch onderhoud nodig en de server van de website moet elk jaar betaald worden. Als elke volger / gebruiker per jaar € 10 bijdraagt is mij dat een zorg minder. Wie helpt? Doneer uw gift op IBAN NL17INGB0005352562 t.n.v. S.S.N.R. te Bilthoven met vermelding van Pietas Online. Of zoek een goede sponsor voor dit project dat een initiatief was van de Stichting Studie Nadere Reformatie. De Stichting heeft de ANBI-status. Wie doet een voorstel aan de penningmeester van de SSNR?

F.W. (Frans) Huisman
Redacteur van Pietas & Pietas Studies
e: fwhuisman@kliksafe.nl  / f.w.huisman@vu.nl

w Pietashttp://www.pietasonline.nl/pietas
w Pietas Studieshttp://www.pietasonline.nl/studies
 
Copyright © 2020 Pietas Online, All rights reserved.


deze emails niet meer ontvangen    mijn gegevens aanpassen

Email Marketing Powered by Mailchimp